Beleid veilige gemeente 

Beleid Veilige Gemeente PKN-XX

Vastgesteld door de kerkenraad op 20 november 2025

 

Inleiding

De protestantse gemeente Rijnstrangen staat bekend als hechte gefuseerde gemeente.

Kenmerk van onze gemeente is omzien naar elkaar. Het past bij de protestantse gemeente Rijnstrangen om invulling te geven aan het Beleid Veilige Gemeente, dat door de landelijke kerk wordt gepropageerd en wordt ondersteund.

De kerkenraad van PG Rijnstrangen  heeft daarom geoordeeld dat er voor PKN-Rijnstrangen beleid voor een Veilige Gemeente moet worden opgesteld. Dit beleid is voorbereid door het College van Kerkrentmeesters en vastgesteld in de vergadering van de kerkenraad PG Rijnstrangen  d.d. 20-11-2025

Bewustwording

Zoals in de inleiding reeds aangegeven, wordt PKN-Rijnstrangen gezien als een hechte naar elkaar omziende gemeente. Echter ook in zo’n veilig geachte omgeving is waakzaamheid geboden. We dienen ons bewust te zijn van machtsongelijkheid onder gemeenteleden en de effecten daarvan. Machtsverschillen tussen groepsleiding en deelnemers in het jeugdwerk, tussen ouderling en gemeentelid, tussen pastoraal werker en pastorant, tussen diaken en cliënt, tussen vrijwilligers en ‘gewone’ gemeenteleden. Het effect kan zijn dat iemand met meer macht grensoverschrijdend gedrag vertoont. Dat hoeft niet als storend te worden ervaren, maar toch kan het gevoel van veiligheid worden aangetast.

Binnen onze gemeente

  • moeten we er scherp op zijn dat grensoverschrijdend gedrag kan voorkomen en moeten we erkennen als het gebeurt;
  • hebben alle gemeenteleden recht op een veilige gemeente;
  • agenderen we het onderwerp Veilige Gemeente en Veilig Jeugdwerk regelmatig met het doel om te kijken wat goed gaat en wat beter kan;
  • zorgen we er voor data de bewustwording wordt vergroot door activiteiten en werkvormen over veiligheid binnen de gemeente.

Preventie

Vertrouwenspersoon

PKN-Rijnstrangen wil gebruik maken van een gecertificeerde, externe vertrouwenspersoon die bekend is met het protestantse kerkelijke leven.

Het College van Kerkrentmeesters krijgt de opdracht om een extern vertrouwensper-soon te zoeken en voor te dragen aan de kerkenraad. Onderdeel van het keuzeproces van een vertrouwenspersoon is het meldprotocol/de routekaart die gebruikt wordt door de vertrouwenspersoon. De kerkenraad dient daarmee akkoord te gaan.

De gegevens van de vertrouwenspersoon worden gepubliceerd binnen de gemeente [evenals het protocol].

De vertrouwenspersoon dient zichtbaar te zijn voor de gemeenteleden, is laagdrempelig en functioneert als ‘ambassadeur’ voor veilige gemeente en veilig jeugdwerk. De twee vertrouwenspersonen werken in onze eigen gemeente en in de 4 overige Liemerse PKN-gemeenten.

 

  • Peter van den Berg
  • Vera Middelkoop

De taken van de vertrouwenspersoon zijn

  • preventie: de vertrouwenspersoon stimuleert en ontwikkelt, in overleg met de kerkenraad, initiatieven die gericht zijn op preventie van grensoverschrijdend gedrag;
  • eerste aanspreekpunt bij klachten: leden van de gemeente kunnen zich rechtstreeks tot de vertrouwenspersoon richten.

De vertrouwenspersoon legt verantwoording af aan de kerkenraad. Dit houdt in dat eenmaal per jaar van de werkzaamheden verslag uitgebracht wordt aan de kerkenraad. In dit verslag worden geen inhoudelijke mededelingen gedaan; er wordt alleen vermeld of en zo ja door hoeveel gemeenteleden de vertrouwenspersoon is benaderd en hoeveel gesprekken er zijn gevoerd. De vertrouwenspersoon legt eveneens verantwoording af van de door haar/hem ondernomen stappen op het gebied van preventie.

Verklaringen Omtrent het Gedrag (VOG)
De volgende beroepskrachten binnen de gemeente, de leden van de kerkenraad, de leden van de taakgroep pastoraat en de leiding van de jeugdkerk dienen te beschikken over een VOG [op maat in/aan te vullen per gemeente].
De kerkenraad is alert op een zorgvuldige selectie van vrijwilligers en periodiek op hun geschiktheid.

Interventie

Meldingen kunnen gedaan worden door

  • Iemand met een niet-pluis-gevoel bij een situatie tussen mensen
  • Een slachtoffer van grensoverschrijdend gedrag
  • Een veroorzaker van grensoverschrijdend gedrag

De meldingen worden gedaan bij de externe vertrouwenspersoon, die de melding volgens het door hem gehanteerde en door de kerkenraad geaccordeerde protocol afwikkelt.
De vertrouwenspersoon kan alleen een melding van de veroorzaker behandelen als het slachtoffer geen melding heeft gedaan.

Nazorg

De nazorg kan bestaan uit:

  • In preek en liturgie rekening houden met slachtoffers van machtsmisbruik of andere misstanden (woordkeuze, liedkeuze).
  • Nazorg en pastorale zorg geven aan slachtoffers van grensoverschrijdend gedrag in de gemeente.
  • Nazorg en pastorale zorg geven aan daders van grensoverschrijdend gedrag in de gemeente. Dit kan niet dezelfde persoon zijn als die het slachtoffer begeleidt.
  • Nazorg en pastorale zorg geven aan slachtoffers van incest, huiselijk geweld, machtsmisbruik en bedreigende situaties in het werk (ambulancepersoneel, militairen, politie, werkenden in de zorg en hulpverlening).

Communicatie

Het beleid zal gepubliceerd worden op de website van PKN-Rijnstrangen, evenals de gegevens van de externe vertrouwenspersoon en het meldprotocol.

Het beleid zal eveneens bekend worden gemaakt in het kerkblad.

De gegevens van de externe vertrouwenspersoon zullen worden opgenomen in de lijst met contactgegevens die in elk kerkblad wordt gepubliceerd.

Vasthouden van het beleid

Dat geschiedt jaarlijks door agendering van het jaarverslag van de vertrouwenspersoon, met daaraan gekoppeld een bespreking van het thema ‘Veilige Gemeente’.

Landelijke site grensoverschrijdend gedrag

De landelijke PKN heeft een speciale site in het leven geroepen met informatie over seksueel grensoverschrijdend in een pastorale relatie. De site fungeert als (achtervang-) meldpunt en biedt informatie over de eerste opvang en hoe  in contact te komen met vertrouwenspersonen. Deze site vindt u hier : www.smpr.nl